Türk Hava Kuvvetleri

komutanlığın adı: Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı, kısaltması: T.Hv.K.K)

Türk Hava Kuvvetleri (komutanlığın adı: Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı, kısaltması: T.Hv.K.K), 1911 yılında kurulan ve 2011 sayımlarına göre envanterinde 1.940 hava taşıtı barındıran, barışta Türk Hava Sahası'nı savunan, savaşta kara ve deniz kuvvetlerine destek veren kuvvettir. Komutanı Orgeneral Mehmet Erten'dır.

Konu başlıkları


Tarihçe

[başa dön]

Türk Hava Kuvvetleri'nin AmblemiDünyanın ilk askeri havacılık teşkilatlarından biri olan Türk Hava Kuvvetlerinin tarihçesi, 1909 yılına kadar uzanmaktadır. Türk ordusunda havacılıkla ilgili ilk çalışmalara 1909 yılında başlanmış, 1910 yılında bu çalışmalar geliştirilmiş ve Avrupa'ya bir inceleme kurulu, Paris'te toplanan Uluslararası Havacılık Konferansı'na da bir heyet gönderilmiştir. 1910 yılı sonlarına doğru ise, artık Türk Ordusu'nda havacılık konusunda kesin karar verilmiş ve havacı personel yetiştirilmek üzere birkaç subayın Avrupa'ya eğitime gönderilmesi öngörülmüştür. Ancak, Türk Ordusu'nun yüksek komuta katında havacılık alanında alınan bu önemli karara rağmen, ülkenin o tarihlerde içinde bulunduğu mali zorluklar nedeniyle gerekli ödenek bulunamamış ve 1910 yılında bu emrin gereği yerine getirilememiştir.


M.Şevki Paşa Milli savunma bakımından, havacılığın gelecekteki önemini gören Harbiye Bakanı Mahmut Şevket Paşa, konuyla yakından ilgilenmeye devam etmiş ve 28 Haziran 1911'de yapılan sınavda en yüksek notu alan Süvari Yüzbaşı Fesa ile İstihkam Teğmen Yusuf Kenan Beyler, uçuş eğitimi için Temmuz 1911'de Fransa'daki Bleriot Fabrikası'nın uçuş okuluna gönderilmiştir.


Bu gelişmelerin olduğu sıralarda yani 1911 yılında, Kurmay Yarbay Süreyya (İlmen) Bey, havacılık teşkilatını kurmakla görevlendirilmiş ve Türk Ordusunun ilk resmi havacılık kuruluşu da, Harbiye Bakanlığı Fen Kıtaları Müstahkem Genel Müfettişliğinin 2'nci şubesi bünyesinde "Havacılık Komisyonu" adıyla 1911 yılında faaliyete geçirilmiştir.


İlk Hava Teşkilatımız Böylece, günümüzdeki modern ve ileri teknolojiye sahip olan havacılığın ilk temeli olarak kabul edilen, 17 Aralık 1903 tarihinde Wilbur ve Orwille Wright kardeşlerin ilk motorlu uçağı sembolik anlamda da olsa havalandırmayı başarmalarından sekiz yıl sonra ve 1909-1912 yılları arası askeri havacılık teşkilatlarını kuran ABD, Fransa, İngiltere, Almanya, İtalya, Avusturya ve Rusya ile hemen hemen aynı yıllarda Türk askeri havacılık teşkilatı da dünya havacılık teşkilatlarının ilk sıralarında yerini almıştır.

Teşkilat 

Hava Kuvvetleri Komutanlığı Karargahı

[başa dön]

Ankara’da konuşlu olan Hava Kuvvetleri Komutanlığı Karargahı’nda Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı, Başkanlık ve Daire Başkanlıkları bulunmaktadır. 11. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı ile 12. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı doğrudan Kurmay Başkanlığa bağlıdır.

11. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı, Etimesgut, Ankara

  • 211. Filo (Gezgin) - CN-235M-100 (Nakliye, Ambülans, Elektronik Harp)
  • 212. Filo (Doğan) - Gulfstream IV, C-550 Citation II, C-650 Citation VII, UH-1H Iroquois VIP, CN-235M-100 VIP (VIP Özel Filo)

12. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı, Erkilet, Kayseri

  • 221. Filo (Esen) - C-160T Transall
  • 222. Filo (Alev) - C-130B/E Hercules
  • 223. Filo - CN-235M-100

    (filo 2010 kapatildi ucaklari 125.filo ve 212.filoya gonderildi)

1. ve 2. Hava Kuvvet Komutanlıkları

1. Hava Kuvveti Komutanlığı

[başa dön]

Dosya:Tuaf we train falcons2.jpg
143.Filo'nun 20. yılında 175.000 uçuş saati kutlaması

221. Filo'ya bağlı bir C-160 TransallBatı hava sahası, karargâh merkezi Eskişehir'de bulunan 1. Hava Kuvveti Komutanlığı tarafından komuta edilmektedir. 1. Hava Kuvveti Komutanlığı bünyesinde 5 Ana Jet Üssü, 1 Füze Üssü, bu üslere bağlı 4 Av-Önleme Filosu, 4 Av-Bombardıman Filosu, 1 Foto/Keşif Filosu, 1 F-16 Eğitim Filosu, 1 Jet Muharebe Eğitim Filosu, 1 Silah ve Taktikler Filosu, 1 Havadan Erken Uyarı ve Kontrol Filosu, 1 Akrotim Filosu ve kuvvet komutanlığına doğrudan bağlı 1 İrtibat ve Arama-Kurtarma Filosu bulunmaktadır. Ayrıca, NATO/CAOC-6 karargahına ev sahipliği yapan 1. Hava Kuvveti Komutanlığına bağlı yedek hava meydanları (Akhisar, Dalaman, Afyon, Çorlu), radar mevzi komutanlıkları, üslere bağlı hava savunma birlikleri ve arama-kurtarma kolları da bulunmaktadır.

1. Hava Kuvvet Komutanlığı'na bağlı Jet Üsleri ve Taktik Harp Filoları :

1. Ana Jet Üs Komutanlığı, Eskişehir

  • 111. Filo (Panter) - F-4E/2020 Terminator
  • 112. Filo (Şeytan) - F-4E/TM Phantom II
  • 113. Filo (Işık) - RF-4E/TM Phantom II (Foto/Keşif Filosu)
  • 201. İrtibat ve Arama-Kurtarma Filosu (Atak) - CN-235M-100 & AS-532 Cougar Mk.1

3. Ana Jet Üs Komutanlığı, Konya

  • 131. Filo (Barış Kartalı) - B-737-7ES AEW&C
  • 132. Filo (Hançer) - F-4E 2020 Terminator & F-16C/D Fighting Falcon (Silah ve Taktikler Filosu)
  • 133. Filo (Pençe) - (N)F-5A/B 2000
  • 134. Filo (Türk Yıldızları) - NF-5A/B Freedom Fighter (Akrotim Filosu)
    • 3. Ana Jet Üs Komutanlığı Arama-Kurtarma Kolu - AS-532 Cougar Mk.1

4. Ana Jet Üs Komutanlığı, Akıncı, Ankara

  • 141. Filo (Kurt) - F-16C/D Fighting Falcon
  • 142. Filo (Ceylan) - F-16C/D Fighting Falcon
  • 143. Öncel Filo - F-16C/D Fighting Falcon (F-16 Harbe Hazırlık Eğitimi)

6. Ana Jet Üs Komutanlığı, Bandırma

  • 161. Filo (Yarasa) - F-16C/D Fighting Falcon (Lantirn Filo)
  • 162. Filo (Zıpkın) - F-16C/D Fighting Falcon
    • 6. Ana Jet Üs Komutanlığı Arama-Kurtarma Kolu - AS-532 Cougar Mk.1

9. Ana Jet Üs Komutanlığı, Balıkesir

  • 191. Filo (Kobra) - F-16C/D Fighting Falcon
  • 192. Filo (Kaplan) - F-16C/D Fighting Falcon
    • 9. Ana Jet Üs Komutanlığı Arama-Kurtarma Kolu - AS-532 Cougar Mk.1

15. Füze Üs Komutanlığı, İstanbul

2. Hava Kuvveti Komutanlığı

[başa dön]

2016 yılında, elde bulunan f-4'lerin yerini alması planlanan F-35ADoğu hava sahası, karargâh merkezi Diyarbakır'da bulunan 2. Hava Kuvveti Komutanlığı tarafından komuta edilmektedir. 2. Hava Kuvveti Komutanlığı bünyesinde 3 Ana Jet Üssü, 1 Tanker Üssü, bu üslere bağlı 2 Av-Önleme Filosu, 3 Av-Bombardıman Filosu, 1 Foto/Keşif Filosu, 1 Havada Yakıt İkmal Filosu ve kuvvet komutanlığına doğrudan bağlı 1 İrtibat ve Arama-Kurtarma Filosu bulunmaktadır. Ayrıca, 2. Hava Kuvveti Komutanlığına bağlı yedek hava meydanları (Batman, Muş, Ağrı, Sivas, Erzurum), radar mevzi komutanlıkları, üslere bağlı hava savunma birlikleri ve arama-kurtarma kolları da bulunmaktadır.

2. Hava Kuvveti Komutanlığına Bağlı Jet Üsleri ve Muharebe Filoları :

5. Ana Jet Üs Komutanlığı, Merzifon,

  • 151. Filo (Tunç) - F-16C/D Fighting Falcon (HARM Filosu)
  • 152. Filo (Akıncı) - F-16C/D Fighting Falcon
    • 5. Ana Jet Üs Komutanlığı Arama-Kurtarma Kolu (Melek) - AS-532 Cougar Mk.1

7. Ana Jet Üs Komutanlığı, Erhaç, Malatya

  • 171. Filo (Korsan) - F-4E 2020 Terminator
  • 172. Filo (Şahin) (Son olarak F-4E Phantom II uçakları ile görev yapan bu filo 2009 yılında geçici olarak kapatılmıştır.)
  • 173. Filo (Şafak) - RF-4E Phantom II /RF-4E/TM Phantom II (Foto/Keşif Filosu)
    • 7. Ana Jet Üs Komutanlığı Arama-Kurtarma Kolu (Burak) - AS-532 Cougar Mk.1

8. Ana Jet Üs Komutanlığı, Diyarbakır

  • 181. Filo (Pars) - F-16C/D Fighting Falcon (Lantirn Filo)
  • 182. Filo (Atmaca) - F-16C/D Fighting Falcon
  • 202. İrtibat ve Arama-Kurtarma Filosu (Şark) - CN-235M-100 & AS-532 Cougar Mk.1

10. Tanker Üs Komutanlığı, İncirlik, Adana

  • 101. Tanker Filo (Asena) - KC-135R Stratotanker (Havada Yakıt İkmal Filosu)

Insansiz Hava Araclari Üs Meydan Komutanlığı, Batman

  • IAI Heron

 

Hava Eğitim Komutanlığı

[başa dön]

Hava Eğitim Komutanlığı, Türk Hava Kuvvetleri'nin bütün görevleri için gereken personel eğitimini en üst seviyede sağlamak ve harekât görevlerini yerine getirmekten sorumludur.
Hava Eğitim Komutanlığı'na Bağlı Birimler :

2. Ana Jet Üs Uçuş Eğitim Merkezi Komutanlığı, Çiğli, İzmir

  • 121. Filo (Arı) - T-38A Talon (Tekamül Eğitim Filosu)
  • 122. Filo (Akrep) -KT-1, T-37B/C Tweet (Temel Eğitim Filosu-T-37B/C emekliye ayriliyor)
  • 123. Filo (Palaz) - SF-260D (Başlangıç Eğitim Filosu, Kaklıç'ta konuşludur.)
  • 124. Filo (Öncü) (Öğretmen Yetiştirme Standardize ve Alet Filosu)
  • 125. Filo (Azman) - CN-235M-100 & UH-1H Iroquois (Ulaştırma ve Helikopter Eğitim Filosu)

Hava Eğitim Komutanlığı İrtibat Filo, İzmir

  • 203. Arama Kurtarma Filo (Ege) - CN-235M-100

Hava Lisan Okulu Komutanlığı, Gaziemir, İzmir
Işıklar Askeri Hava Lisesi, Teleferik, Bursa
Hava Harp Okulu, Yeşilköy, İstanbul

  • Eğitim Kıtaatı (Serçe Kol) - T-41D Mescalero
  • Arama-Kurtarma Kolu - UH-1H Iroquois
    • Yalova Planör Kampı - SZD-50-3

Hava Sınıf Okulları ve Teknik Eğitim Merkezi Komutanlığı, Gaziemir, İzmir
Hava Lisan Okulu Komutanlığı, Gaziemir, İzmir
Hava Er Eğitim Tugay Komutanlığı, Kütahya

Hava Lojistik Komutanlığı

[başa dön]

Hava Lojistik Komutanlığı, Türk Hava Kuvvetleri'nin ikmal, bakım, ulaştırma, istihkam ve diğer lojistik faaliyetlerinin yerine getirilmesi, Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan bütün silah sistemlerinin idame, işletme ihtiyaçlarının hesaplanması, temin edilmesi, faal tutulması, altyapı ve tesis ihtiyaçlarının karşılanmasından sorumludur.

Hava Lojistik Komutanlığı'na bağlı birimler :

1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı, Eskişehir

  • Jet uçakları ile motorlarının bakım ve revizyon faaliyetlerini yürütmektedir.

2. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı, Kayseri

  • Pervaneli uçaklar ile motorlarının bakım ve revizyon faaliyetlerini yürütmektedir. Ayrıca, bu merkez yardımcı teçhizat ve pilotların şahsi teçhizatlarını da üretmektedir.

3. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı, Ankara

  • Radar ve her türlü elektronik teçhizatın bakım ve revizyonunu yürütmektedir.

Hava Malzeme Transit Komutanlığı, İstanbul

Muharip Platformlar

[başa dön]

Platform Üretici Görev Aktif Sayı Açıklama
Muharebe Uçakları
F-16C/D Fighting Falcon Blok 30 ABD Türkiye Av-Bombardıman 37 Öncel Barış III Projesi ile modernize edilmektedir.
F-16C/D Fighting Falcon Blok 40 ABD Türkiye Av-Bombardıman 101 Öncel Barış III Projesi ile modernize edilmektedir.
F-16C/D Fighting Falcon Blok 50 ABD Türkiye Av-Bombardıman 72 Öncel Barış III Projesi ile modernize edilmektedir.
F-16C/D Fighting Falcon Blok 50+ ABD Türkiye Av-Bombardıman 2 (+28) Öncel Barış IV Projesi ile tedarik edilmektedir.
F-4E 2020 Terminator ABD Av-Bombardıman 49 TAI tarafından 54 adet uçak modernize edilmiştir.
F-4E Phantom II/TM] ABD Av-Bombardıman 16 16 adeti Şimşek Projesi ile kısmi modernizasyona tabi tutuldu
Keşif Uçakları
RF-4E Phantom II/TM ABD Foto/Keşif 26  
Erken Uyarı Uçakları
B-737-7ES AEW&C ABD Erken Uyarı 0 (4) İlk uçağın 2012 yılında hizmete girmesi planlanmaktadır.
Tanker Uçaklar
KC-135R Stratotanker ABD Havada Yakıt İkmali 7  
Nakliye Uçakları
A400M Loadmaster Avrupa Birliği Türkiye Ağır Nakliye 0 (10) 2013-2018 yillari arasi teslim edilecekler
C-130B/E Hercules ABD Orta Sınıf Nakliye 13+6 Erciyes Projesi ile modernize edilmektedir.
C-160D Transall Avrupa Birliği Hafif Sınıf Nakliye 15 A400M uçaklarının hizmete girmesiyle hizmet dışı kalacaktır.
CN-235M-100 İspanya Türkiye Hafif Sınıf Nakliye 52 2 adeti İspanya'da, 50 adeti TUSAŞ tarafından Ankara'da üretildi.
Eğitim Uçakları
F-5A/B 2000 ABD İleri Eğitim 45 IAI tarafından 48 adet uçak modernize edilmiştir.
T-38A Talon ABD Tekamül Eğitim 68 55 adeti Arı Projesi ile aviyonik modernizasyona tabi tutulmaktadır.
KT-1T Woongbee Güney Kore Türkiye Eğitim 14 (40 adet 2010-2012 arası hizmete girecek,+15 opsiyon var) TUSAŞ tarafından Ankara'da üretilecektir.
T-37B/C Tweet ABDTürkiye Temel Eğitim 50 Hizmet dışına çıkarılmakta.
SF.260D İtalya Türkiye Başlangıç Eğitim 37 6 adeti İtalya'da, 34 adeti TUSAŞ tarafından Ankara'da üretildi.
T-41D Mescalero ABD Eğitim 28 Hizmet dışına çıkarılmakta.
Akrobasi Uçakları
NF-5A/B 2000 Freedom Fighter ABD Kanada Akrobasi 16 Türk Yıldızları Filosunda görev yapmaktadır F-5/2000 ucaklari ile degistirilmektedir.
Helikopterler
AS-532UL/AL Cougar Fransa Türkiye Genel Maksat 20 TUSAŞ tarafından Ankara'da üretildi.
UH-1H Iroquois ABD Genel Maksat 19 TUSAŞ
T-129 Atak Türkiye İtalya Saldırı Helikopteri (51 adet sipariş, +41 adet opsiyon) TAI ve Agusta Westland tarafından üretilmektedir.
İnsansız Hava Araçları
IAI Heron İsrail MALE İHA 10 2010 yılında 10 tanesi hizmete girdi.
Harpy I İsrail Radar İmha İHA 107
VIP Uçaklar
Gulfstream G550 ABD VIP 2
Gulfstream IV ABD VIP 1  
Citation VII ABD VIP 2  
Citation II ABD VIP & Elektronik Kalibrasyon 2
Hava Savunma Sistemleri
MIM-14B Nike Hercules ABD Yüksek İrtifa Hava Savunma 72 Envanter dışına çıkarılmakta.
I-HAWK XXI ABD Orta İrtifa Hava Savunma 48 16 batarya (8 atış kontrol ünitesi, 48 adet lançer ve 175 adet MIM-23B füzesi)
Rapier FSB1 Birleşik Krallık Alçak İrtifa Hava Savunma 78 B1X seviyesinde modernize edildi ve 840 adet Rapier Mk-IIB füzesi tedarik edildi.
Zıpkın Kaideye Monteli Stinger Türkiye Alçak İrtifa Hava Savunma 32
FIM-92A/C Stinger Türkiye Alçak İrtifa Hava Savunma 108 Roketsan tarafından Türkiye'de üretildi.
Havadan-Havaya Füzeler
AIM-120A AMRAAM ABD Orta Menzilli 176 1993 yılında tedarik edilmiştir.
AIM-120B AMRAAM ABD Orta Menzilli 138 1997 yılında tedarik edilmiştir.
AIM-120C-7 AMRAAM ABD Orta Menzilli 107
AIM-7E/F Sparrow ABD Orta Menzilli 367 Sadece F-4E uçakları tarafından kullanılmaktadır.envanter disina cikarildilar
AIM-9X Sidewinder ABD Kısa Menzilli 234 (+227) F-16C/D uçakları tarafından kullanılmaktadır.
AIM-9M Sidewinder ABD Kısa Menzilli 500  
AIM-9L/I Sidewinder ABD Kısa Menzilli 640  
AIM-9S Sidewinder ABD Kısa Menzilli 310  
AIM-9P3 Sidewinder ABD Kısa Menzilli 750  
Havadan-Karaya Füzeler
AGM-88B HARM ABD Anti-Radar Füze 107  
Popeye I İsrail Elektro-optik Güdümlü Füze 99 Sadece F-4E 2020 uçakları tarafından kullanılmaktadır.
AGM-84K SLAM-ER ABD   50 Teslimatlar bitti.
AGM-154A-1 JSOW ABD   50
AGM-154C JSOW Broach ABD   54
AGM-65G Maverick ABD IIR Güdümlü Füze 273  
AGM-65A/B Maverick ABD Elektro-optik Güdümlü Füze 500  
GBU-8/B HOBOS ABD Elektro-optik Güdümlü Mühimmat 200 Sadece F-4E uçakları tarafından kullanılmaktadır.
GBU-10/12 Paveway II ABD Lazer Güdümlü Mühimmat +1.200  
GBU-31 JDAM ABD   200
GBU-38 JDAM ABD   200
BLU-109 ABD   100
CBU-103 WCMD ABD   50
CBU-105 WCMD ABD   50
BLU-107 Durandal Fransa Pist Tahrip Mühimmatı 523  

Gelecek Planları

[başa dön]

Uçak Ülke Rol Versiyon Adet Notlar
F-35 Lightning II ABD/Türkiye Çokamaçlı avcı uçağı F-35A 116 Türkiye Lockheed Martin ile yaptığı anlaşmada 2013'den sonra F-35 lerin tamamını Türkiye'de üretecek
A400M Avrupa Birliği/Türkiye Stratejik Taşıma Uçağı A400M 10 SSM'nin yaptığı anlaşmada uçağın belirli parçalarını TAI kendisi tasarlayıp üretecek.
B-737-700 AEW&C MESA ABD Erken uyarı ve kontrol - 4 2012'de 'Barış Kartalı' adlı proje kapsamında teslim edilecek.
SOM Türkiye Seyir füzesi Havadan yere füze - 180km menzile sahip olan SOM, modernize edilmiş F-16 ve F-4ler için üretilecek. 
TAI Hürkuş Türkiye Eğitim Ucağı TAI Hürkuş 4 prototip İlk prototipler 2012'da tamamlanacak
KT-1 Güney Kore Eğitim Uçağı KT-1T 40+15 -
TAI Anka Türkiye İnsansız Hava Aracı Anka-A ve Anka-B 10 + 30 Anka-A'nın prototipi yapıldı. Anka-B füzelerle donatılacak.
MQ-1 Predator ABD İnsansız Hava Aracı - 6 -
MQ-9 Reaper ABD İnsansız Hava Aracı - 4 -
Uzun Menzilli Hava Savunması Projesi ABD/Rusya/Çin Halk Cumhuriyeti/İtalya Hava Savunma Silahları - 4 Batarya/16 Birimi Türkiye MIM-104, S-400, HQ-9 veya Eurosam'dan birini seçecek.
TFX Türkiye Çokamaçlı Avcı Uçağı - - SSIK milli avcı uçağı kararını 15 Aralık 2010'da aldı.TUŞAŞ'a 20 milyon dolar ve 2 yıl planlama süresi verildi.

 

Kaynak:

wikipedia.org